สถานการณ์มลพิษทางอากาศ ฝุ่น PM2.5 เกินค่ามาตรฐาน โดยเฉพาะบริเวณภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เว็บไซต์ติดตามคุณภาพอากาศระดับโลก IQAir รายงานอันดับเมืองที่มีมลพิษสูงที่สุดในโลก ได้แก่ เชียงใหม่ ขึ้นเป็นอันดับ 1 ของโลก โดยค่า AQI อยู่ที่ระดับ 188 ขั้นสีแดง ซึ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนทุกคน ส่วนอันดับเมืองที่มีมลพิษมากที่สุดในประเทศ ได้แก่ เวียงเหนือ จังหวัดแม่ฮ่องสอน ค่า AQI อยู่ที่ระดับ 712 (สีน้ำตาล) อยู่ในระดับอันตราย อีกทั้งกรมควบคุมมลพิษ ได้ติดตามคุณภาพอากาศและฝุ่น PM2.5 ของประเทศพบจังหวัดที่เกินค่ามาตรฐาน ได้แก่ จังหวัดเชียงราย เชียงใหม่ น่าน แม่ฮ่องสอน พะเยา ลำพูน ลำปาง แพร่ อุตรดิตถ์ พิษณุโลก ตาก กำแพงเพชร นครสวรรค์ อุทัยธานี บึงกาฬ หนองคาย เลย นครพนม หนองบัวลำภู สกลนคร มุกดาหาร ขอนแก่น กาฬสินธุ์ มหาสารคาม ร้อยเอ็ด อำนาจเจริญ ชัยภูมิ อุบลราชธานี และศรีสะเกษ มีแนวโน้มสูงขึ้นช่วงวันที่ 30 มีนาคม - 5 เมษายน 2569 เน้นย้ำประชาชน และเกษตรกร ห้ามเผาในพื้นที่ป่า พื้นที่เกษตรและที่โล่ง โดยเฉพาะการเผาป่าในพื้นที่อุทยานแห่งชาติหรือในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า มีโทษจำคุกไม่เกิน 4-20 ปี ปรับตั้งแต่ 400,000 - 2,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และการเผาในพื้นที่เกษตรกรรม เช่น เผาไร่อ้อย เผาตอซังข้าว หรือเผาในที่โล่ง จนเป็นอันตรายต่อผู้อื่นและทรัพย์ของผู้อื่น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 7 ปี และปรับไม่เกิน 140,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ สำหรับการดูแลสุขภาพของประชาชนกระทรวงสาธารณสุข ได้เน้นการทำงานเชิงรุก ได้แก่ การดูแลกลุ่มเปราะบาง เร่งกระจายหน้ากากอนามัยให้กับประชาชน ให้บริการห้องปลอดฝุ่น และเฝ้าระวังอุบัติการณ์ผู้ป่วยฉุกเฉิน ตลอด 24 ชั่วโมง โดยประชาชนสามารถป้องกันตนเองได้โดยการสวมหน้ากากอนามัยที่สามารถกรองฝุ่น PM2.5 ได้ หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้ง โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง งดการเผาในที่โล่ง ปิดประตูหน้าต่างให้มิดชิดเพื่อป้องกันฝุ่นเข้าสู่ตัวอาคาร และติดตามสถานการณ์ตรวจค่าคุณภาพอากาศเป็นประจำผ่านแอปพลิเคชัน Air4Thai AirBKK หรือ Life Dee ก่อนวางแผนออกนอกบ้าน เพื่อลดความเสี่ยงต่อโรคระบบหัวใจและหลอดเลือด โรคทางเดินหายใจเรื้อรัง และโรคมะเร็งปอด